ถ้าวันหนึ่งพ่อแม่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ คนเป็นลูกควรรับมือยังไงดี? ในบ้านที่มีผู้สูงอายุ “ป่วยติดเตียง” ทั้งปัญหาจากโรคประจำตัวหรือประสบอุบัติเหตุจนอาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในประจำวันทำให้ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ และหากบุตรหลานไม่เคยดูแลผู้ป่วยมาก่อนควรเริ่มต้นรับมือและดูแลอย่างไรในวันที่มีผู้ป่วยติดเตียงในครอบครัว

บทความนี้จะพาคุณเจาะลึกวิธีการเตรียมพร้อมรับมือกับปัญหาที่ต้องเจอและวิธีดูแลผู้สูงอายุที่เป็นผู้ป่วยติดเตียง และอุปกรณ์จำเป็นที่ต้องเตรียมพร้อมสำหรับการดูแลผู้ป่วยติดเตียง และตัวช่วยในการวางแผนรับมือด้วยแผนประกันอุบัติเหตุ PA อุ่นใจวัยเก๋า จากวีอินชัวร์ (VInsure) 

5 ปัญหาต้องเจอเมื่อดูแลผู้ป่วยติดเตียง

ผู้ป่วยติดเตียงที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้มักมีร่างกายที่อ่อนไหวกว่าคนทั่วไปจากปัญหาสุขภาพทางกายและจิตใจที่สะสม ในการเริ่มต้นดูแลจึงควรเอาใจใส่เป็นอย่างมาก หากละเลยแม้แต่นิดเดียวก็อาจเกิดโรคหรืออาการแทรกซ้อนอื่น ๆ ได้

1. แผลกดทับ เกิดจากการที่ร่างกายขาดการเคลื่อนไหว และคงอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน มักเกิดบริเวณปุ่มกระดูก เช่น สะโพก ก้นกบ ส้นเท้า จนทำให้ผิวหนังหรือเนื้อเยื่อถูกกดทับเกิดรอยบาดแผลของเนื้อที่ตาย
2. ปัญหาในการทานอาหาร อาจมาจากการที่ไม่มีฟัน อัมพาต ลิ้นแข็ง ปากเบี้ยวทำให้เกิดความผิดปกติของโครงสร้างและการทำงานของช่องปาก คอหอย หลอดอาหาร จนเกิดภาวะกลืนลำบาก 
3. กล้ามเนื้อแขนขาลีบและข้อติด เกิดจากการที่ผู้ป่วยติดเตียงไม่ได้เคลื่อนไหวเป็นเวลานานจึงทำให้กล้ามเนื้อฝ่อลงจนไม่มีแรง รวมถึงข้อติดทำให้เหยียดหรืองอได้ยาก มักเกิดบริเวณข้อ เช่น ข้อนิ้วมือ ข้อมือ ข้อศอก ข้อเข่า 
4. ความสะอาดส่งผลต่อภูมิคุ้มกัน ผู้ป่วยติดเตียงมีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอและเสี่ยงติดเชื้อกว่าคนทั่วไป จึงควรดูแลรักษาความสะอาดบริเวณที่ดูแลผู้ป่วยติดเตียงเป็นอย่างมาก
5. ปัญหาสุขภาพจิต ผู้ป่วยติดเตียงจะรู้สึกกังวลกับร่างกายที่เสื่อมถอย รู้สึกว่าตัวเองอ่อนแอจากโรคต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวัยเกียณที่กำลังรู้สึกถูกตัดขาดจากสังคมจึงอาจเป็นสาเหตุของการเกิดปัญหาสุขภาพจิตในอนาคตได้

5 วิธีดูแลผู้ป่วยติดเตียง

1. เปลี่ยนท่านอน ควรให้ผู้ป่วยติดเตียงพลิกตัวจากท่าเดิมทุก ๆ 2 ชั่วโมง เช่น นอนหงาย พลิกตะแคง ขยับท่านั่ง จะช่วยเลี่ยงการเกิดแผลกดทับที่เกิดจากการนอนทับส่วนใดส่วนหนี่งเป็นเวลานาน

2. ป้อนอาหารถูก ลดอาการแทรกซ้อน ควรให้ผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียงนั่งพิงทำมุม 90 องศา เพื่อให้กลืนอาหารง่าย และก้มหน้ากลืนอาหารช่วยป้องกันการสำลัก รวมถึงงดนอนหลังมื้ออาหารทันที เพื่อลดโอกาสไอและการสำลักอาหาร 

3. กายภาพบำบัดบริหารกล้ามเนื้อ การนอนนิ่งติดเตียงนาน ๆ ทำให้กล้ามเนื้อ ข้อต่อที่ไม่ได้ใช้งานลีบและข้อติด ควรกายภาพบำบัดอย่างถูกต้องเพื่อป้องกันการบาดเจ็บ ดังนี้

• ยกแขน ขา ขึ้นลงสลับกัน 
• งอ-เหยียด-พับ-ยืด ข้อศอก ข้อเข่า ข้อมือ ข้อเท้า รวมทั้งนิ้วมือและนิ้วเท้า 
• กระดก-หมุน ข้อมือ ข้อเท้า

4. สะอาดทั้งสภาพแวดล้อมและร่างกาย ลดความเสี่ยงภายในบ้านผู้สูงอายุที่อาจทำลายระบบภูมิคุ้มกันของผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียงไม่ให้อ่อนแอลงไปกว่าเดิม

• สภาพแวดล้อม จัดพื้นที่ในการดูแลให้เหมาะสมต่อการใช้ชีวิต ควรมีแสงสว่างเพียงพอ อากาศถ่ายเท ไร้ฝุ่นละออง หมั่นทำความสะอาดเตียงนอน อุปกรณ์เครื่องใช้ เสื้อผ้าให้สะอาดอยู่เสมอ ไม่เปียกชื้น ไม่มีกลิ่นอับ
• ร่างกาย บางรายอาจใช้สายสวนหรือถังเก็บปัสสาวะ ตรวจเช็กว่าถุงเต็มหรือยัง ต้องหมั่นทำความสะอาดอุปกรณ์อยู่เสมอและทำความสะอาดอวัยวะขับถ่ายทุกครั้งที่มีการขับถ่าย รวมถึงดูแลความสะอาดช่องปากและเช็ดตัวหรืออาบน้ำอย่างน้อยวันละ 1-2 ครั้ง

5. หมั่นเช็กสุขภาพจิต ผู้ดูแลควรสร้างบรรยากาศที่ดี คอยพูดคุยด้วยเหตุผล ให้กำลังใจ รวมถึงพาผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียงทำกิจกรรมสันทนาการร้องเพลง อ่านหนังสือ ช่วยส่งเสริมและบำบัดอารมณ์ให้ดีขึ้นได้ 

7 อุปกรณ์ของที่ต้องมีในบ้านที่ดูแลผู้ป่วยติดเตียง

1. เตียงผู้ป่วยมีราวกั้น
2. ที่นอนป้องกันแผลกดทับ
3. แผ่นรองกันเปื้อน
4. รถเข็นผู้ป่วย (Wheelchair)
5. เก้าอี้อาบน้ำและเก้าอี้ขับถ่าย
6. ผ้าอ้อมผู้ใหญ่
7. อุปกรณ์ทางการแพทย์ เช่น เครื่องวัดความดันโลหิต เครื่องผลิตออกซิเจน

ปกป้องคุณและคนที่คุณรัก เลือกประกันอุบัติเหตุ PA อุ่นใจวัยเก๋า

มองหาความคุ้มครองให้ผู้สูงอายุ ซื้อประกันอุบัติเหตุอะไรดี? PA อุ่นใจวัยเก๋า ประกันอุบัติเหตุผู้สูงอายุที่ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับเหตุการณ์ไม่คาดคิดของผู้สูงวัย พร้อมคำนึงถึงคุณภาพชีวิตคนที่คุณรักในระยะยาว

✔คุ้มครองค่ารักษาพยาบาลสูงสุด 100,000 บาท

✔คุ้มครองเพิ่มเติมเมื่อข้อเคลื่อนหรือกระดูกหัก 100,000 บาท

✔คุ้มครองค่าใช้จ่ายปรับปรุงบ้านสูงสุด 100,000 บาท

✔คุ้มครองค่ารถเข็น (Wheelchair) สูงสุด 5,000

✔รับเงินชดเชยกรณีนอน ICU สูงสุด 20,000 บาท*

✔ไม่ต้องสำรองจ่าย เมื่อรักษาโรงพยาบาลในเครือ

ดังนั้นแล้วในบ้านผู้สูงอายุ คุณจึงไม่ควรมองข้ามเรื่องเล็กน้อยที่กลายเป็นเป็นอุบัติเหตุจนอาจส่งผลร้ายแรงถึงขั้นเป็นผู้ป่วยติดเตียง ควรตรวจสอบภายในและบริเวณบ้าน รวมถึงปรับปรุงบ้านให้สะดวกต่อผู้สูงอายุมากที่สุด เพราะอุบัติเหตุเพียงเล็กน้อยวันนี้อาจกลายเป็นวันที่ยากลำบากที่สุดของทั้งครอบครัวในอนาคตได้

บทความที่เกี่ยวข้อง :

ภัยเงียบ "ภาวะกระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุ" เสี่ยงเป็นผู้ป่วยติดเตียง

ทำไม“หญิงสูงวัย” เสี่ยงหกล้มกว่า 1.6 เท่า! เรื่องใกล้ตัวที่ไม่ควรมองข้าม

สูงวัยอย่างมั่นใจ 5 เหตุผลสำคัญที่ผู้สูงอายุควรมีประกันอุบัติเหตุ

หมายเหตุ : เงื่อนไขเป็นไปตามบริษัทฯกำหนด

*ผู้เอาประกันภัยรับเงินชดเชยสูงสุด 20,000 บาทกรณีนอนรักษาตัวในห้อง ICU ติดต่อกันเกินกว่า 7 วัน

ที่มา : NIH, กรมกิจการผู้สูงอายุ, โรงพยาบาลกรุงเทพ, โรงพยาบาลอินทรารัตน์ รามอินทรา, ศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง แสนปิติ